การวิจัยทางเทคโนโลยี หมายถึง กระบวนการแสวงหาความรู้ ความจริง หรือแนวทางแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ โดยอาศัยหลักการและระเบียบวิธีวิจัย เพื่อนำไปสู่การพัฒนา ปรับปรุง หรือประเมินเทคโนโลยี นวัตกรรม สื่อ หรือระบบสารสนเทศให้มีประสิทธิภาพ เหมาะสมกับบริบทการใช้งาน โดยเฉพาะในด้านการศึกษา อุตสาหกรรม และสังคม
การวิจัยทางเทคโนโลยีมิได้มุ่งเพียงการสร้างสิ่งใหม่เท่านั้น แต่ยังครอบคลุมถึงการศึกษาประสิทธิผล ความคุ้มค่า และผลกระทบของการใช้เทคโนโลยีที่มีอยู่ เพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจและการพัฒนาอย่างยั่งยืน
แนวคิดพื้นฐานของการวิจัยทางเทคโนโลยีตั้งอยู่บนหลักการสำคัญ ดังนี้
การแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ
การวิจัยเริ่มจากการวิเคราะห์ปัญหาที่เกิดขึ้นจริง แล้วออกแบบกระบวนการวิจัยเพื่อหาคำตอบอย่างมีเหตุผลและตรวจสอบได้
การบูรณาการศาสตร์หลายด้าน
การวิจัยทางเทคโนโลยีเกี่ยวข้องกับศาสตร์ด้านเทคโนโลยี การศึกษา วิทยาศาสตร์ สถิติ และสังคมศาสตร์ เพื่อให้ผลการวิจัยครอบคลุมและสอดคล้องกับบริบทจริง
การพัฒนาและปรับปรุงนวัตกรรม
มุ่งเน้นการสร้าง พัฒนา หรือปรับปรุงเทคโนโลยี นวัตกรรม หรือสื่อ ให้มีคุณภาพ ประสิทธิภาพ และสามารถนำไปใช้ได้จริง
การใช้หลักฐานเชิงประจักษ์ (Evidence-based)
การตัดสินผลและข้อเสนอแนะอาศัยข้อมูลและผลการวิเคราะห์จากการวิจัย ไม่ใช่ความคิดเห็นส่วนบุคคล
การวิจัยทางเทคโนโลยีมีความสำคัญต่อการพัฒนาในหลายด้าน ดังนี้
ด้านการศึกษา
ช่วยพัฒนาสื่อ นวัตกรรม และรูปแบบการจัดการเรียนรู้ให้มีประสิทธิภาพ ส่งเสริมการเรียนรู้ของผู้เรียนให้สอดคล้องกับยุคดิจิทัล
ด้านวิชาชีพครูและนักเทคโนโลยีการศึกษา
ส่งเสริมให้ครูและผู้พัฒนาเทคโนโลยีสามารถใช้กระบวนการวิจัยในการแก้ปัญหา พัฒนาการสอน และพัฒนานวัตกรรมอย่างมีหลักการ
ด้านการพัฒนานวัตกรรมและเทคโนโลยี
ช่วยยืนยันคุณภาพ ประสิทธิผล และความเหมาะสมของเทคโนโลยีก่อนนำไปใช้จริงในวงกว้าง
ด้านการตัดสินใจและนโยบาย
ผลการวิจัยสามารถนำไปใช้เป็นข้อมูลประกอบการวางแผน ตัดสินใจ และกำหนดนโยบายด้านเทคโนโลยีและการศึกษา
การวิจัยทางเทคโนโลยีครอบคลุมการศึกษาในประเด็นต่าง ๆ เช่น
การพัฒนาและประเมินสื่อดิจิทัล
การวิจัยและพัฒนา (R&D) นวัตกรรมทางการศึกษา
การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการเรียนรู้
การประเมินระบบ เทคโนโลยี หรือแพลตฟอร์มการเรียนรู้